Evlilikte Eşin Aşırı Borçlanması ve Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması Davası (TMK m. 199)

Evlilik Birliğinde Ekonomik Şiddet ve Ailenin Korunması

Evlilik birliği, eşlere karşılıklı sadakat ve dayanışma yükümlülüğü yüklediği gibi ailenin ekonomik varlığının korunması sorumluluğunu da beraberinde getirir. Ancak uygulamada, eşlerden birinin plansız harcamaları, aşırı kredi çekerek aileyi borç batağına sürüklemesi veya kumar, şans oyunları, gereksiz harcamalarla aile birliğini iflasın eşiğine getirmesi gibi durumlarla sıkça karşılaşılmaktadır. Bu durum hukuki literatürde bir yönüyle "ekonomik şiddet" olarak da adlandırılmakta ve evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına, nihayetinde ise boşanma davalarına yol açmaktadır.

Peki, boşanma davası açmadan önce veya boşanma aşamasına gelmeden, kusurlu eşin bu kontrolsüz harcamalarını engellemek mümkün müdür? Türk Medeni Kanunu bu durumlar için "Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması" mekanizmasını öngörmüştür. Edirne avukatları ve özellikle aile mahkemesi avukatı olarak bizler, aile birliğinin ekonomik geleceğini güvence altına almak adına bu davayı sıklıkla ikame etmekteyiz.

TMK Madde 199: Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması Nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 199. maddesi, ailenin ekonomik varlığının tehlikeye düşmesi halinde hakime çok geniş yetkiler tanımaktadır:

"Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir."

Bu madde kapsamında, ekonomik olarak aileyi tehlikeye atan eşin taşınmaz satması, kontrolsüzce kredi çekmesi, kefil olması veya kredi kartı limitlerini artırması diğer eşin rızasına bağlanabilir.

Örnek Vaka Analizi: Aşırı Kredi Çeken Eşin Yetkilerinin Kısıtlanması

Yiğit Hukuk Bürosu olarak ikame ettiğimiz güncel bir davada; davalı eşin evlilik birliği süresince sürekli ve gizli şekilde yüksek tutarlı krediler çektiği, hesapsız harcamalarla aile birliğini 1 Milyon TL’yi aşan bir borç yükü altına soktuğu tespit edilmiştir.

Müvekkilimiz, evlilik birliğinin ve müşterek çocuğunun geleceğini korumak adına düğün takılarını (15 adet Cumhuriyet altını ve küçük altınları) ve kendi adına kayıtlı 2011 model aracını satarak bu borçları kapatmaya çalışmış, hatta borç sarmalından kurtulabilmek adına kendisi de kredi çekmek zorunda kalmıştır. Davalı eşin (ki kendisi kamu görevlisi olup bu durum mesleki geleceğini de tehlikeye atmaktadır) bu sorumsuz ekonomik tutumu karşısında Keşan Nöbetçi Aile Mahkemesi nezdinde ihtiyati tedbir ve şerh talepli dava açılması zorunluluğu hasıl olmuştur.

Mahkemeden Talep Edilebilecek Koruyucu Tedbirler Nelerdir?

Keşan avukatları ve boşanma hukuku uzmanlarının bu tür davalarda aile birliğini korumak adına mahkemeden talep ettiği başlıca önlemler şunlardır:

• Taşınmazlara Şerh Konulması: Eşlerin barındığı evin veya aileye ait arsaların diğer eşin yazılı rızası olmadan satılamaması, ipotek edilememesi veya rehin gösterilememesi için tapu kütüğüne şerh düşülmesi.

• Banka ve Kredi İşlemlerinin Sınırlandırılması: Türkiye’de faaliyet gösteren tüm bankalara müzekkere yazılarak, davalı eşin mobil bankacılık veya dijital kanallar üzerinden hızlı kredi çekmesinin, anlık borçlanmasının, kredi kartı limit artışlarının ve kefalet işlemlerinin diğer eşin yazılı onayı olmadan engellenmesi.

• Kredili Mevduat Hesaplarının Kapatılması: Kısa vadeli borçlanma araçlarının sınırlandırılması.

• Üçüncü Kişilerdeki Alacaklar: Davalı eşin (maaşı haricindeki) üçüncü kişilerden olan alacaklarının doğrudan aile geçimini sağlayan mağdur eşe ödenmesi.

Sonuç ve Aile Mahkemesi Avukatının Rolü

Ekonomik sorunlar ve eşin hesapsız harcamaları, evlilik birliğinin iflasına yol açarak eşleri geri dönülmez bir şekilde boşanma noktasına getirmektedir. Eğer eşinizin kontrolsüz borçlanması, kumar veya gereksiz harcamaları nedeniyle ailenizin ve çocuklarınızın geleceği tehlike altındaysa, boşanma davası açmadan önce de TMK m. 199 uyarınca bu yasal korumadan faydalanabilirsiniz.

Bu süreçte hak kaybına uğramamak, bankalara ve tapu müdürlüklerine ivedilikle ihtiyati tedbir kararları yazdırabilmek adına Edirne boşanma avukatı ve aile hukuku alanında uzman Keşan avukatları ile çalışmanız, sürecin hızlılığı açısından hayati önem taşımaktadır.

Ailenizin ekonomik geleceğini güvence altına almak ve haklarınızı öğrenmek için Yiğit Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.